Mowa zależna

Mowy zależnej używamy w celu przytoczenia cudzej wypowiedzi. Ponieważ zazwyczaj mówimy o przeszłości, musimy pamiętać o regule następstwa czasów (sequence of tenses), czyli przesuwamy czas o jeden "do tyłu" względem mowy niezależnej.

1 Następstwo czasów w mowie zależnej

Następstwo czasów w mowie zależnej

Mowa niezależna Mowa zależna

Present Simple Past Simple

I usually get up at 7.00. Zwykle wstaję o 7.00. He said he usually got up at 7.00. On powiedział, że zwykle wstaje o 7.00.

Present Continuous Past Continuous

I am reading a newspaper. Czytam gazetę. He said he was reading a newspaper. On powiedział, że czyta gazetę.

Present Perfect Past Perfect

I have finished my homework. Skończyłem zadanie domowe. He said he had finished his homework. On powiedział, że skończył zadanie domowe.

Past Simple Past Perfect

I got up at 7.00. Wstałem o 7.00. He said he had got up at 7.00. On powiedział, że wstał o 7.00.

Past continuous Past Perfect Continuous

I was watching TV. Oglądałem TV. He said he had been watching TV. On powiedział, że oglądał TV.

Future Simple Future Simple in the Past

I will make some tea. Zrobię herbatę. He said he would make some tea. On powiedział, że zrobi herbatę.

Future Continuous Future Continuous in the Past

I will be leaving soon. Niedługo będę wychodzić. He said he would be leaving soon. On powiedział, że niedługo będzie wychodzić.

Future Perfect Future Perfect in the Past

I will have finished the essay by 9.00. Skończę esej do 9.00. He said he would have finished the essay by 9.00. On powiedział, że skończy esej do 9.00.

Future Perfect Continuous Future Perfect Continuous in the Past

I will have been living here for 2 years by the end of May. Pod koniec maja miną 2 lata, jak tu mieszkam. He said he would have been living here for 2 years by the end of May. On powiedział, że pod koniec maja miną 2 lata, jak tu mieszka.

Czasowniki modalne

Czasownik CAN zamieniamy na COULD, MAY na MIGHT.

I can speak English. ~ He said he could speak English.

Umiem mówić po angielsku. ~ On powiedział, że umie mówić po angielsku.

Czasowniki COULD, MUST, MIGHT, WOULD, SHOULD, OUGHT TO pozostają bez zmian.

You should exercise more. ~ He said I should exercise more

Powinieneś więcej ćwiczyć. ~ On powiedział, że powinienem więcej ćwiczyć.

Brak następstwa czasów

W niektórych sytuacjach nie obowiązuje zasada następstwa czasów. Dzieje się tak, gdy treść przytoczonej wypowiedzi jest powszechnie przyjętą prawdą.

London is bigger than Warsaw. ~ He said London is bigger than Warsaw.

Londyn jest większy niż Warszawa. ~ On powiedział, że Londyn jest większy niż Warszawa.

2 Przykłady zdań w mowie zależnej — język angielski

I know a very good school of English. I can recommend it to you. ~ Ania said she knew a very good school of English that she could recommend it to me.

Znam dobrą szkołę angielskiego. Mogę ci ją polecić. ~ Ania powiedziała, że zna dobrą szkołę angielskiego i że może mi ją polecić.

You must practise English more if you want to speak it well. ~ Magda said I must practise English more if I wanted to speak it well.

Musisz więcej ćwiczyć angielski, jeśli chcesz dobrze się nim posługiwać. ~ Mgda powiedziała, że muszę więcej ćwiczyć angielski, jeśli chcę dobrze się nim posługiwać.

3 Zdania pytające i rozkazujące w mowie zależnej

Pytania w mowie zależnej

Przekształcając pytanie na mowę zależną należy zmienić szyk pytania na szyk zdania twierdzącego. Oczywiście pamiętamy też o regule następstwa czasów.

What are they doing? ~ He asked me what they were doing.

co oni robią? ~ On spytał mnie, co oni robią.

When did she arrive? ~ He asked when she had arrived.

Kiedy ona przyjechała? ~ On spytał, kiedy ona przyjechała.

W pytaniach zamkniętych (YES/NO) używamy słówka IF lub WHETHER.

Have you finished your homework? ~ He asked me if I had hinished my homework.

Skończyłeś zadanie domowe? ~ On spytał mnie, czy skończyłem zadanie domowe.

Are you going with us? ~ He asked us whether we were going with them.

Idziecie z nami? ~ On spytał nas, czy idziemy z nimi.

Tryb rozkazujący w mowie zależnej

Przytaczając rozkazy lub prośby, używamy bezokolicznika.

Open the door! ~ He told me to open the door.

Otwórz drzwi! ~ On kazał mi otworzyć drzwi.

Don't touch the red button! ~ He told me not to touch the red button.

Nie dotykaj czerwonego przycisku! ~ On kazał mi nie dotykać czerwonego przycisku.

4 Przykłady pytań oraz zdań rozkazujących w mowie zależnej

What were you doing a 6.00? ~ He asked me what I had been doing at 6.00.

Co robiłeś o 6.00? ~ On zapytał, co robiłem o 6.00.

Can you recommend a good school of English? ~ Tomek asked me if I could recommend a good school of English.

Czy możesz polecić jakąś dobrą szkołę angielskiego? ~ Tomek zapytał, czy mogę polećić jakąś dobrą szkołę angielskiego.

Make yourself comfortable. ~ Marta asked us to make ourselves comfortable.

Rozgoście się. ~ Marta poprosiła, żebyśmy się rozgościli.

Don't say anything! ~ They told me not to say anything.

Nic nie mów! ~ Oni kazali mi nic nie mówić.